China: amai wa's da'!

De layout van de blog zal de komende maand in China waarschijnlijk veranderen. Reden: het gevaar van vrije meningsuiting. Symptoom: onmogelijk om in China op blogger.com (blogspot) te komen. Gevolg: onmogelijk om onze blog deze maand bij te werken zoals we deden. Oplossing: af en toe een stukje schrijven en naar mijn schoonzusje & broer te sturen om door hen op onze blog te posten (waarvoor dank!), zonder foto’s dan weliswaar, want dat zou teveel tijd vergen. Zo houden we jullie toch wat zoet he, euh, op de hoogte wilde ik zeggen.

Omdat een chronologisch verhaal zonder foto’s toch weinig zegt, zal ik een paar thema’s proberen te behandelen waarover we ons in China verwonderen. Als we terug in Hong Kong of verder zijn, zullen we een lange foto reportage maken. Voor degene die graag enkel fototjes kijken, kom binnen een maand eens terug kijken zou ik zeggen.

Kort, wat hebben we de voorbije dagen uitgestoken: vanuit Hong Kong de nachtbus naar Guilin, waar we voor 6 u ’s morgens aankwamen in een vochtige kilte. We verwachtten een groot dorp, kleine stad, en dat was het ook naar Chinese normen: ‘maar’ 2 miljoen mensen. 10 jaar geleden nog een echt kleine stad, met maar 1 miljoen mensen en vele houten en bamboo huizen, ook in de stadskern. T.g.v. het succes dat de regio de laatste jaren heeft door het toerisme, is tegelijk met de stroom toeristen (buitenlandse en Chinese) ook een stroom Chinezen gekomen die rechtstreeks of onrechtsstreeks van dit manna wil meegenieten. Gevolg: de creatie van een ‘monerne’, lees ‘betonnen blokkendozen’ stad in een prachtige regio aan de Li Rivier die zich door de karstgebergtes gewroeten heeft. Vanuit Guilin hebben we een excursie naar wat minderheden-stammen gedaan, ook om spectaculaire rijstvelden op heuvelflanken te gaan bekijken. Waren ze spectaculair? We kunnen het niet zeggen. Niet omdat het niet zou zijn, wel omdat we door de mist in de bergen letterlijk niets gezien hebben. Waste of time and of money. Vooral het laatste, want na twee dagen hadden we al door dat toeristen, vooral buitenlandse onevenredig veel betalen voor zo goed als alles. Er is geen monument ‘bezienswaardig’ en je moet betalen, voor zelfs om het langs buiten te bekijken. Dan zetten ze wat wachtposten in de aanpalende straten of ze bouwen er een muur omheen. Van Guilin zijn we naar Yangshuo gegaan, een prachtig, naar Belgische normen kleine stad, type Lier, tussen de bergen en naast de Li Rivier. Werkelijk mooi, vooral de fietstocht van een zestal uur die we hier de tweede dag ondernomen hebben. Foto’s zullen dit later onderbouwen: onze meest memorabele fietstocht ooit. Eens dit stadje uit, tussen de bergen, velden naast de rivier, tussen middeleeuwse (niet echt, maar qua leefomstandigheden) dorpen fietsen, waar de varkens, kippen en buffels vrij door de straten dwalen, net als de kinderen en oude mensen. Prachtige vista’s, een dag om nooit meer te vergeten.

Vandaag vertrekken we al naar Beijing, Peking, eigenlijk tegen onze zin in. Tegen onze zin op twee manieren: we wilden nog langer in Yangshou blijven, en na Yangshuo naar Xian gaan, maar dat was buiten het Chinese Nieuwjaar gerekend. 14 februari is hier niet Valentijn, maar dit jaar het Chinese Nieuwjaar. Gevolg: het ganse land begint terug te reizen naar hun familie ten lande, en alle treinen zitten tot 10 dagen vooraf vol. En je kan trein-en busticket en op de plaats van vertrek boeken, nooit online of in een andere stad. Als je dan na enkele dagen ergens wil vertrekken kan je wel eens dik met de gebakken peren zitten. Gevolg: ook wij moeten 10 dagen vooraf boeken (maar onmogelijk aangezien wij nergens zolang blijven) en dan misreken je je soms. Je zit vast op plekken waar je niet wil blijven, moet te snel door op plekken waar je langer wil blijven, of raakt niet op bestemmingen, tenzij je meer dan 10 dagen wacht of je planning omgooit. Vandaar misschien Xian later, en nu 22 uur naar Beijing. Zo goed als het ganse land doorkruisen van zuid naar noord, gelukkig in de beste luxe wagons. We hadden in Xian kunnen raken hoor, maar dan op een staanplaats, 27 uur lang, tussen de allerarmste Chinesen. Neen dank u. Zoveel van de lokaal sfeer hoeven we nu ook weer niet op te snuiven. Over luchtjes opsnuiven gesproken...

En dat brengt ons tot het thema van vandaag ‘hygiene’. Een woord waar in het Chinees ongetwijfeld geen vertaling voor bestaat. Wat we sinds we de grens over zijn gestoken in Hong Kong hebben meegemaakt, tart bij momenten alle verbeelding. De hostels zijn zeker proper, met westerse badkamers. In de rest van het land vind je alle vormen van Squad-WC’s. Je weet wel op je hukken zitten om te plassen en te ‘kakken’. Nu ja, de vrouwen squatten om te plassen, de mannen mikken van 2 meter afstand, met een vijver aan urine in de ganse toiletten. Maar het spectaculairste aan de publieke toiletten, mannen en vrouwen gelijk, hou u vast, nergens ‘deuren’. Een toilet is vaak ook maar ommuurd met een muurtje van geen 1,5 meter hoog, soms zelfs maar 1 meter, met een doorgang van bijna een meter breed. Met als gevolg dat je niet alleen iedereen hoort en riekt waar ze mee bezig zijn, maar het ook ziet. En gene kennen ze hier niet. Hier boeren en scheten mensen soms letter in je gezicht als je op minder dan een meter afstand bent. En ‘kakken’ doen ze allemaal met hun hoofd buitenhangend, sigaret in de bek om niet te kotsen van de stank. Gelukkig is het winter, want met een hete temperatuur denk ik dat je over je nek gaat op een straal van 10 meter rond de publieke toiletten.

Sommige van die publieke WC’s zijn mooi betegeld, met van de gladde ‘badkamermuurtegels’, die spekglad worden met alle pis die erover ligt. Ook spectaculair, een pispot is vaak een goot, maar de gewone toiletten ook. Een aflopende goot naar een put buiten, wel netjes betegeld. Met als gevolg als je dicht bij de put zit, kan je de kak van je buren zien voorbij schuiven. Als de goot permanent gespoeld wordt uiteraard, wat doorgaans niet het geval is. Dan schijt je boven op een hoop, die pas de helling begint af te shuiven als het gewicht van de berg te hoog wordt. Gelukkig hebben we imodium bij voor als het nodig is.

Het gebrek aan die deuren, de afwezigheid van alle gene om desondanks te doen wat nodig is, bracht een stuk uit het boek van de in Nederland wondende Chinese Lulu Wang in gedachte. Die prachtige romans schreef, onder ander over de Culturele Revolutie onder Mao. In de werk- of heropvoedingskampen, waren ook enkel kleine muurtjes, zonder deuren, om de toiletten af te schermen. Dit om te voorkomen dat mensen er zich terugtrokken om even alleen te zijn, al dan niet om een sexuele daad te verrichten, of gewoon om even ‘echt alleen’ te zijn. Zelfs op toilet was privacy niet toegestaan. Wel vandaag de dag is dat nog niet helemaal weg blijkbaar. Dertig jaar gelden, dan spreken we over de jaren tachtig he, hadden de meeste mensen, ook in de steden geen badkamer (noch bad, noch toilet) in hun huizen en appartementen. Dan gingen de mensen naar een gemeenschappelijke toilet en douche op de hoek van de straat. Dit bestaat nu nog, maar de bouwkoorts van de laatste decennia, voorziet toch in prive badkamertjes blijkbaar. Ik vermoed dat dit niet voor privacy redenen is, maar uit hygiene redenen. Het gevaar aan besmettingen en epidemies wordt zo toch wat beperkt. En het aantal maandelijkse/wekelijkse wasbeurten stijgt ten minste. Verhalen uit de jaren tachtig spreken nog van 1 maal per week tot 1 maal per maand wassen. Gelukkig is het hier in de winter koud, wat geurtjes beperkt, maar in de zomer moet dit waanzinnig zijn.

Nog een grappige noot (alle ik hoop het) uit eigen makelij over de Chinezen: situationele humor of zo:

Wat is het eerste wat een Chinese man bovenhaalt voor hij voor een pispot staat om te plassen?

Ggrrrraaaaaaaaaaaattttttt : ne rochel

Op elke vierkante meter straat liggen hier rochels. In bussen heeft iedere stoel een vuilbakje, om in te rochelen. Sommige mensen (hebben we ondervonden uit onze busreizen) schrapen periodiek hun keel om te kijken wat er te vinden is. Sommige zijn echt doorzetters en doen dat om de 5 a 10 minuten: zeer plichtsbewust en rigoureus. Sommige doen dit ook gedurende tientallen seconden, wat een mooie melodie veroorzaakt stijl :
gggggggggggggggggggggggggggggrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrraaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaattttttttttttttttttttttttttttttttttttt. Moest publiek gerochel hier beboet worden als in Singapore: De Chinese staat hadden de rijkste geweest op aarde.

Het aantal boeren, scheten, geslurp en gesmeps we hier al gehoord hebben op enkele dagen. Daar moet je in Belgie een jaar voor doorbrengen. Zelfs in een cafe vol zatten hoor je bij ons minder boeren dan hier in een half leeg restaurant. Zonder gene, ook in je gezicht. En zowaar, hun boeren stinken soms nog harder dan hun scheten. Ze verkopen hier nogthans tandenborstels en tandpasta hoor! We moeten wel eerlijk blijven. De jongeren scheten alvast minder enthousiast in publiek dan de ouderen. En de jonge meisjes/vrouwen zijn ook al discreter in hun boeren. De jonge mannen lopen daarin nog wat achter. De scheten zijn trouwens ook echt memorabel. Hoe harder hoe beter. Behalve in een afgeslote ruimte als een bus. Dan is het hoe stinkender hoe beter. Want de darmen, en de ganse spijsvertering hoeven/hebben hier geen privacy: niet bij het naar binnen werken van voedsel (slurp sluuuuuuuuurp), niet bij het kauwen van voedsel (smeps smeps smeps), niet bij het verteren ervan (boer boer boooeeer), nog bij het terug naar buiten werken ervan (scheet scheeeeet scheeeeeeeeet). Ook dat is communisme. Maar het heeft ook veel weg van een Homer Simpson land.

Hopelijk zijn jullie niet te gedegouteerd. Wij niet hoor. Gelukkig hebben we de voorbije maanden onze grenzen al wat verlegd en is dit weer een waanzinnige ervaring. China: amai, wa’s da’!